Rheoli Gwiwerod Llwyd

Bygythiad y wiwer lwyd

Grey_squirrelCyflwynwyd y wiwer lwyd i Brydain ym 1876 ac ehangodd ei phoblogaeth yn gyflym gan ddisodli’r wiwer goch frodorol. Mae’r wiwer lwyd yn cario firws ‘brech y wiwer’ sy’n gallu lladd gwiwerod coch. Mae hefyd yn cystadlu â’r wiwer goch frodorol am adnoddau ac mae’n well ar gael protein o fes.

Y wiwer lwyd yw’r ffactor unigol pennaf yn nirywiad niferoedd y wiwer goch frodorol. Mae hefyd yn ysglyfaethu nythod adar gan fwyta wyau a chywion bach, ac yn achosi difrod sylweddol i gnwd pren drwy risglo’r coed.

Mae’n difrodi coed wrth iddi gnoi’r rhisgl i gael y nudd siwgrllyd sydd o dan yr haenau allanol. Mae’r feinwe hon yn cario siwgrau a gynhyrchir yn y dail i lawr at gyff a gwreiddiau’r goeden. Wrth i wiwerod risglo’r goeden, mae’n atal y nudd a’r dwr rhag llifo a bydd y goeden naill ai’n marw neu’n methu â chyrraedd ei llawn dwf.

grey_barkstrippingFelly caiff gwiwerod llwyd eu rheoli am gyfuniad o resymau, ledled y DU; hyd yn oed mewn ardaloedd ble y collwyd poblogaeth y wiwer goch ddegawdau yn ôl, caiff gwiwerod llwyd eu lladd, yn aml gyda chymorth grant gan y Llywodraeth. Mae’r Ymddiriedolaeth yn defnyddio technegau trapio byw i reoli gwiwerod llwyd yn ardal ein prosiect ni – ni ddefnyddiwn wenwyn nac unrhyw fath o drap sbring (lladd).

Wedi iddi gael ei dal, gadewir i’r wiwer lwyd fynd yn eu hamser ei hun o’r trap weiar i mewn i sach sydd wedi’i osod am y fynedfa. Wedyn caiff y wiwer ei symud i gornel y sach a chyda’i phen wedi’i osod yn ofalus mewn cornel, caiff ei lladd heb greulondeb ag un ergyd i gefn y pen.

Yr adeg gorau i drapio gwiwerod llwyd yw rhwng mis Mawrth a mis Medi, pan fo’u bwyd naturiol yn brin. Yn yr hydref, mae’r ffaith bod cymaint o gnau coed, aeron a hadau coniffer ar gael yn lleihau’r debygoliaeth o ddal gwiwerod llwyd. Ym misoedd y gwanwyn a’r haf mae’r Ymddiriedolaeth yn difa bennaf.

Ar un adeg, roedd rhwng 3,000 a 4,000 o wiwerod llwyd llawndwf ym Môn, ond erbyn heddiw mae llai na 30 yn weddill o ganlyniad i weithgarwch trapio. Wrth i’r gwiwerod coch gynyddu eu dosbarthiad a’i niferoedd, llwyddodd y rhywogaeth i groesi’r Fenai gan gytrefu ardal arfordirol Gwynedd ger Bangor. Yn 2011, dechreuodd yr Ymddiriedolaeth ar gynllun benthyca trap a’r gobaith yw cydlynu’r gwaith o glirio rhan benodol o’r tir mawr.

Os hoffech ddysgu mwy am reoli gwiwerod llwyd, gallwch:

Gael golwg ar hwn: Cod Ymarfer Trapio Anifeiliaid BASC

Neu, i gael canllawiau trapio a chyfarwyddebau gallwch lawrlwytho hwn: Nodyn Ymarfer 4